EQ Dutch @ Vettaville.nl

EQUALIZATION

Woord van de vertaler

Dit is een vertaling van Nathan Shane's equalization. Hoewel getracht een zo goed mogelijke vertaling van dit werk te maken, realiseren we ons dat sommige termen zich heel moeilijk in het nederlands laten vertalen. Vandaar dat hier en daar de oorspronkelijke term nog in de vertaalde tekst staat. Opmerkingen, aanvullingen of betere vertalingen kunnen ten alle tijden worden doorgegeven en zullen zeer op prijs worden gesteld.

Paul Rijke(Paul Rijke heeft deze pagina vertaald)

Introductie

Heb je jezelf ooit betrapt terwijl je naar de autoradio of stereo installatie aan het luisteren was en niet tevreden was over wat je hoorde, dat je gelijk aan de Treble (hoge frequenties) en Bass (lage frequenties) knoppen ging draaien om het geluid aan te passen? Als dat zo is... ben je zojuist de wereld van Equalization binnengestapt.

Het is niet mijn bedoeling om te trachten ieder aspect van equalization te behandelen in dit artikel want er kan nooit genoeg geschreven worden. Ik ga ook niet inzoemen op te veel technische theorie want we zijn tenslotte gitaristen - geef ons maar de basis. Dus ga ik proberen dit artikel zo te schrijven dat het voor eenieder begrijpelijk is

Wat is geluid eigenlijk?

Om de beginselen van equalization voor toon manipulatie beter te begrijpen moet men eerst de eigenschappen van het onderliggende audiospectrum begrijpen. Om het eenvoudig te maken, geluiden bestaan uit verschillende frequenties. Verschillende instrumenten klinken zoals ze klinken door de complexe manier van de som van de frequenties die ze produceren. Er zijn frequenties die we kunnen horen en die we niet kunnen horen. Waarom? Omdat het menselijk oor ontworpen is om uitsluitend frequenties waar te nemen welke zich binnen een bepaald frequentiebereik bevinden.

Wel nu, welke frequenties kan het menselijk oor horen Een goed, jong, gezond en niet aangetast gehoor kan frequenties van ca. 20Hz - 20kHz. horen. Frequenties worden uitgedrukt in Hz (Hertz) of kHz (kiloHertz). Voor zij die het rekenkundig willen benaderen, 5000Hz = 5kHz, of 1.2kHz = 1200Hz, etc.

Opgelet:

Een en ander wordt een beetje extra interessant als we gaan kijken naar hoe frequenties zich gedragen in de qitaarwereld. Het helpt om te weten dat de laagste E-snaar op een standaard 6-snarige gitaar is gestemd op 82.41Hz. Het helpt ook te weten dat luidsprekers van gitaarversterkers niet in staat zijn al te veel frequenties weer te geven boven de 4kHz. Gitaarspeakers zijn ontworpen met een begrensde frequentie respons en kunnen niet het gehele frequentiespectrum weergeven zoals opname monitoren of een P.A. systeem. Ik weet dat dit enigzins een te eenvoudige voorstelling van zaken is, maar Vettanarians zouden zich in eerste instantie bezig moeten houden met het frequentiebereik tussen 80Hz - 4kHz (en wellicht een klein beetje verder aan beide grenzen indien nodig) wanneer ze de instellingen of patches op hun Vetta willen "equalizen" of anders gezegd willen aanpassen.

Gitaar Snaar Frequenties

			E = 82.41 Hz A = 110.0 Hz D = 146.8 Hz G = 196.0 Hz B = 246.9 Hz E = 329.6 Hz		Als je de fundamentele toonhoogtes van elke snaar in ogenschouw neemt, dan zie je dat ze zich allen bevinden tegen of in het laagmidden gedeelte van het frequentiespectrum. Echter, het is de eigenlijke harmonische boventoon, van elke snaar, die het toon spectrum in het het midden en hoog frequentiegedeelte plaatst.



20Hz	40Hz	80Hz	160Hz	320Hz	640Hz	1.2kHz	2.5kHz	5kHz	10kHz	20kHz
Laag					Mid				Hoog

The Ten Octaves of the Audio Spectrum
Het audiospectrum welke we waarnemen is veelal opgedeeld in 10 octaven om te helpen de specifieke muzikale, akoestische en psycho-akoestische eigenschappen te definieren	16 kHz	20480 Hz	Octaaf 10: Extreem hoog, gefluit, er weinig muzikale inhoud hier.
	8 k	10240 Hz	Octaaf 9: Hoog, treble, metaalachtige helderheid, bovenste muzikale inhoud van gitaarsnaren.
	4 kHz	5120 Hz	Octaaf 8: Presence, Bovenste regionen van toonhoogtes voor vele instrumenten.
	2 kHz	2560 Hz	Octaaf 7: Bovenste middentonen. Hardness, bite, intensity, loudness, definitie. Grootste gebied van harmoische inhoud voor meeste instrumenten.
	1 kHz	1280 Hz	Octaaf 6: Middengebied. Hoogste fundamentele toonhoogtes bevinden zich hier. Het begin van de bovenste harmonics. Belangrijkste boventonen voor de meeste instrumenten.
	500 Hz	640 Hz	Octaaf 5: Lagere middengebied. Body en rijkheid aan geluiden. Volledigheid, warmte. De primaire treble van muzikale toonhoogtes bevinden zich hier.
	250 Hz	320 Hz	Octaaf 4: Het "mud" of modder gebied. Dikheid en muddiness, thumb.
	125 Hz	160 Hz	Octaaf 3: Hoge bassen. Muzikale basis voor veel instrumenten. Alle speaker kunnen dit gebied weergeven.
	62.5 Hz	80 Hz	Octaaf 2: Lage bassen. Benedengebied van muzikale toonhoogtes, voornamelijk bassen. Meeste luidsprekers kunnen dit octaaf weergeven.
	31.25 Hz	40 Hz	Octaaf 1: Extreem laag. Weinig muzikale inhoud hier, te laag om door meeste speakers te worden weergegeven. Basgeluiden zonden toonhoogte.
20 Hz

Terugdraaien in plaats van opschroeven

Een van de meest voorkomende vormen van EQ benaderingen is dat men veelal de neiging heeft het bereik van frequenties op te schroeven in plaats van terug te draaien. Het is niet zo dat dat fout is, maar je kunt vaak je tonale doelstelling bereiken door negatieve equalization - door verminderen of terugdraaien van een frequentiegebied inplaats van opschroeven. (minder is meer...)

Soms is de toon (timbre) die je wilt horen reeds aanwezig in hetgeen je al hoort. De beste analogie hiervoor is een stenen beeldhouwwerk. Denk aan een beeldhouwer die een groot stuk steen neemt en dan begint met het weghakken van bepaalde gedeeltes van de steen die niet nodig zijn om het gewenste resultaat te bereiken. Dezelfde aanpak kan ook worden toegepast op het creëren van gitaartonen.

Bijvoorbeeld, als je jezelf betrapt dat je het laag en het hoog aan het opschroeven bent kun je vaak hetzelfde (of beter) resultaat behalen door in plaats daarvan het midden terug te draaien. Houd in gedachte dat elke keer als je frequenties kunt terugdraaien in plaats van opschroeven als positieve bijwerking je automatisch bijdraagt bijgeluiden te reduceren. Ten tweede, als je hetzelfde kunt bereiken door één band terug te draaien in plaats van twee op te schroeven je een extra band over hebt voor later gebruik, en je zorgt ervoor dat het oorspronkelijke signaal zo helder mogelijk blijft.

Opgelet:

Als je een EQ bereik gaat aanpassen dan blijkt over het algemeen dat terugdraaien meestal meer is dan opschroeven. Waarom? Vanwege de manier waarop onze oren het verschl in geluid horen. Houd in gedachte dat een band van frequenties opschroeven de eigenschap heeft het gehele signaalniveau te verhogen, en als dit teveel is, dit kan leiden tot ongewenste bijwerkingen op de toon. Aan de andere kant, een band terugdraaien verandert het signaalniveau helemaal niet veel.

Grafische Equalizers

Grafische equalizers zijn zeker goed gereedschap voor het vormen van het geluidsspectrum, maar ze zijn niet noodzakelijkerwijs het beste gereedschap om te gebruiken. Zoals je in het onderstaande plaatje kunt zien zijn de middenfrequenties gezet op: 100Hz, 200Hz, 400Hz, 800Hz, 1.6kHz, 3.2kHz, en 6.4kHz. Realiseer je dat met grafische equalizers je niet alleen deze frequenties aanpast, maar dat er frequenties aan beide zijden van deze set frequenties zijn die ook worden beinvloed als je schuif beweegt. Met andere woorden, deze schuiven hebben een vaste midden frequentie (zoals je kunt zien) en een vaste bandbreedte (die je niet kan weten - tenzij dit in de handleiding vermeld staat)

Iedereen die ooit met een EQ voetpedaal heeft gewerkt heeft waarschijnlijk ten minste één frustrerend moment meegemaakt toe je dacht:"Ik kan heel dicht het geluid benaderen wat ik zoek, maar het lijkt erop dat de frequentie die ik nodig heb tussen deze twee schuifknoppen inzit - zoals 300Hz, of 650Hz, of 2.4kHz, etc. Enfin, je snapt wat ik bedoel...

Zelfs Vetta's grafische EQ middenfrequenties zijn bepaald:

LAAG = 80Hz

LAAG MID = 200HZ

HOOG MID = 800HZ

HOOG = 3kHz

Let op:

Grafische EQ's beperken de keuze tot specifieke middenfrequenties en voorgedefinieerde bandbreedtes om bij te stellen. Maar vanwege de vaste eigenschap van dergelijke grafische EQ voetpedalen voor gitaar leren ze je wel een paar dingen over welke frequentiegebieden je in de gaten moet houden. Als je kijkt naar bijna ieder soortgelijk voetpedaal zijn de frequenties bijna exact (of nagenoeg) gelijk om een bepaalde reden. Waarom? Omdat vele jaren ervaring de ontwerpers heeft geleerd dat dit de frequentiegebieden zijn die het meest vaak moeten worden aangepast door gitaristen.

Parametrische Equalizers

Wanneer je toe bent aan het serieuzere frequentiewerk, Vetta's 4 bands EQ is hét gereedschap voor de klus. Waarom? Omdat als aanvulling op de Laag & Hoog Shelving EQ's twee banden volledige parametrisch gestuurde EQ aanwezig is. Een parametrisch gestuurde EQ is enorm krachtig omdat het je volledige controle geeft over de middenfrequentie, de bandbreedte = Q en de hoeveelheid opschroeven of terugdraaien. Met een parametergestuurde EQ zijn er geen grenzen meer. Je bent niet langer beperkt tot de voorgedefinieerde middenfrequenties welke worden gebruikt in grafische EQ. Je kunt ze dus op en neer bewegen in het frequentiebereik om specifieke frequenties (of gebieden) te bereiken.

Nog steeds verwarrend - geen paniek, parametrische equalizers schijnen gebruikers altijd te intimideren en verwarren, maar ze zijn werkelijk niet zo moeilijk om te gebruiken en te begrijpen. Waarschijnlijk is de "Q" parameter het meest verwarrende aspect van parametrische equalizers, maar eigenlijk is dit de grote kracht van dit type equalizers.

Wat is "Q"

De "Q" parameter bepaalt de breedte van de band van frequenties welke worden opgeschroefd of teruggedraaid. Met andere woorden, het bepaalt de hoeveelheid frequenties aan beide zijden van de middelste frequentie. De gedachte hierachter de "Q" parameter is deze: Waarom zou je frequenties willen bijstellen die niet bijgesteld behoeven te worden? Doordat je in staat bent deze bandbreedte aan te passen ben je flexibeler om de EQ naar eigen behoefte aan te passen.

Q Bandbreedte begrijpen

De "Q" parameter is hetgeen de eigenlijke breedte van de band van frequenties instelt die je kunt bewerken, van een hele brede bandbreedte tot een hele smalle bandbreedte. Onderstaande beelden laten dit zien.

Let op:

De beelden hieronder zijn slechts bedoeld om je een visuele representatie te geven van hoe de Q-control van een parametrische EQ je in staat stelt de bandbreedte van frequenties te verbreden of te versmallen die je kunt bijstellen. Focus dus niet op de Q-getallen en bandbreedtes, want de Vetta is in staat alleen de Q-waarden aan te passen van 0.1 - 2.0 omdat dit meer dan genoeg is om het audiospectrum te bewerken van je gitaargeluid.

Kijken we naar de Vetta gebuikershandleiding dan zullen vele van jullie techneuten iets opgemerkt hebben wat lijkt op een drukfout met betrekking tot de beschrijving van hoe de Q-parameter werkt in de 4-bands EQ. Ik heb dit nagevraagd bij Line 6, en de oorspronkelijke handleiding beschreef dit foutief.

To set the record straight:

De implementatie van Q in Vetta (en Vetta II) is gebaseerd op de normale definitie van Q, waarbij geldt dat hoe groter de waarde, hoe smaller de bandbreedte is en hoe kleiner de waarde, hoe breder de bandbreedte is.

Het vinden van the Sweet en Sour Spots

Eén van de grootste frustraties met het gebruiken van EQ is dat we vaak niet weten waar we moeten beginnen. Waar zijn precies de juiste punten die ons geluid tot leven brengen? Waar bevinden zich die vervelende foute (zure) punten die ons laten ineenkrimpen? Moet ik opschroeven of alleen terugdraaien? Goede vragen - maar heel moeilijk te beantwoorden. Leren om met EQ te werken is een hele kunst op zich en nog subjectief ook. Maar er is een fundamentele methode welke je op weg helpt.

Effectief EQ-gebruik behelst het vinden van die gebieden van het geluid die verhoogd op verlaagd moeten worden in sterkte. Als je denkt dat een geluid te modderig of te schel/helder klinkt dan zijn dat typische gebieden van het geluid die meer energie bevatten dan de omliggende regionen.

Aanbevolen Q waarden

In het algemeen begin met een "Q" waarde tussen 0.7 - 1.0

De meeste eenvoudige methode om de juiste sweet/sour punten te vinden is om de gain te verhogen (ong. +10 dB op het gebied van de equalizer die je gebruikt) en dan langzaam de frequentiecontrol op en neer bewegen. Probeer niet te focussen op het overall geluid, leer te luisteren hoe de equalizer slechts de frequentiegebieden beinvloedt die je heen en weer beweegt. Onthoud, je probeert een bepaald gebied van frequenties te bereiken (net zo als een radio zender). Wanneer je dat gebied van resonantie raakt - dat is de logisch ontstane piek welke reeds klinkt in je oren als goed of slecht - dan is dit hetgeen dat voordeel behaalt uit opschroeven of terugdraaien. Als je denkt dat je de juiste klankkleur hebt, probeer dan de Q-parameter opnieuw aan te passen om de bandbreedte kleiner te maken zodat de juiste bandbreedte overblijft die je nodig hebt.

Minder is meer.

De minimum hoeveelheid van EQ is meestal het beste.

Bijvoorbeeld, als je op zoek naar het gebied dat klinkt als een "kartonnen doos / boxy" klinkt, de 'kartonnen klank" zal er uitspringen als je over die frequentie heen en weer beweegt. Zodra je het gebied hebt gevonden wat je zoekt, dan is het slechts een kwestie de bepalen hoeveel je dit wilt verminderen. Zet de gain terug naar nul en ga dan de gain op- en neer bewegen totdat het klinkt zoals je wilt.

Let op:

Als je de Vetta's 4 bands EQ gebruikt kun je de accuraatheid in het vinden van het gebied van frequenties verhogen door de "Q" parameter aan te passen voor een hele smalle bandbreedte.

Vetta Cab Models als EQ

Patch programmeergewoonten zijn moeilijk af te leren. Velen van ons zijn waarschijnlijk schuldig aan het nemen van de weg van de minste weerstand (lui) door de default amp/cab instellingen te gebruiken die elke keer naar voren komt, echter dat betekent niet noodzakelijkerwijs dat dat de beste combinatie is van amp, cab, en parametersettings. Met alle verscheidenheid aan geluid welke aanwezig is in Vetta zal experimenteren de sleutel zijn tot het succes van het geluid. En een van de meest over het hoofd geziene toepassingen van EQ zijn de cab models op zich.

Experimenteer met verschillende cab models voordat je de EQ aanpast

Hoe vaak scrollen we over Vetta's cab models en zien we ze over het hoofd doordat onze kortzichtigheid er voor heeft gezorgd dat we het NIET EENS overwegen deze te gebruiken? Denk niet aan Vetta's cab models in termen als speakergrootte en configuratie, denk in plaats daarvan aan 28 (verschillende) voorgeschotelde EQ blauwdrukken welke moeten worden uitgeprobeerd, ongeacht welk versterkermodel je ook mee werkt. Het zou kunnen dat je ontdekt dat de "magische" toon die je najaagt plotseling verschijnt doordat je een cab model gebruikt die je tot recentelijk nooit zou hebben overwogen.

Algemene Gitaar EQ Tips

Hoewel het onmogelijk is je EQ instellingen te geven die het "specifieke" resultaat van wat je wenst garandeert, heb ik de volgende "algemene" eq tips voor gitaar bijgesloten. Er bestaan geen regels wanneer je probeert dat specifieke gitaargeluid te kijgen wat je wilt.

Oppeppen ergens tussen de 75 - 90 Hz kan helpen cabinet clunk naar voren te brengen. Onthoud, omdat de lage E-snaar van de gitaar ergens rond de 82Hz, dat het meestal onverstandig is de frequenties op te peppen die onder deze noot zitten, tenzij het helpt je doel te bereiken.

Terugdraaien ergens tussen de 100 - 250Hz kan helpen een boomy of boxy geluid op te lossen. Probeer een "Q" waarde van 1.0 - 1.4

Terugdraaien ergens tussen de 160 - 320Hz kan bijdragen een modderige toon te verminderen. Probeer een "Q" waarde tussen 0.7 - 1.0

"Bite" kan worden toegevoegd ergens tussen de 2 - 6kHz.

EQ stof tot nadenken

Ik heb gemerkt dat een behoorlijk aantal Vetta patches klaarblijkelijk de zelfde versterkermodel, cab en parameterwaarden gebruiken voor zowel versterker 1 en versterker 2. En hoewel dit overduidelijk harder en voller zal klinken voor de meesten heb ik vaak gemerkt dat het kan leiden tot minder helder en minder onderscheidend geluid in vergelijking tot het gebruik van slechts een versterkermodel met het volume opgepept via de Post Compressor.

Twee absoluut "identieke" versterkers voegen simpelweg hun frequentieresponses samen, hetgeen kan leiden tot een overvloed van frequenties in meer dan een gebied... en deze gebieden op hun beurt kunnen de speakers dusdanig belasten dat de toon slechter begint te klinken, niet beter.

Daarom kan het een goed idee zijn te experimenteren met subtiele equalization "beperkingen" in sommige frequentiegebieden van een versterkermodel zodat het nog steeds bijna hetzelfde klinkt, maar dat het uiteindelijke geluid wordt aangevuld wanneer het gecombineerd wordt met het tweede versterkermodel.

Let op:

Het heeft weinig zin om het echte hoog op te peppen, want een gitaarspeaker is niet in staat veel hogere frequenties dat 4kHz weer te geven. Maar onthoud dat regels er zijn om te overschrijden en als het voor jou werkt, doe het dan vooral.

Frequentie Gebieden

De volgende EQ woordenlijst is geenszins allesomvattend en voorschrijvend. Equalisatie kan worden omschreven met een verscheidenheid aan woorden met betrekking tot frequenties. Echter, veel van deze termen zijn redelijk universeel in de manier waarop zij ons helpen de wereld van de frequenties te doorgronden. Onthoud, veel van deze regionen kunnen overlappen hetgeen veelal ook gebeurt.
Boomy - 'sub' laag, gewoonlijk in het gebied van 40-60 Hz.	Telephony - een concentratie van frequenties tussen 1.5-2.5 kHz.	Sparkle - extreem hoog, bijna niet hoorbaar, ongeveer 15-20 kHz.
Fat - regio boven boomy, ca. 60-150 Hz.	Cutting/Biting - frequenties die doordringen / eruit springen, ca. 2.5-4 kHz.	Brightness - kan worden bereikt door globaal alles boven de 10 kHz aflopend op te schroeven.
Woofy - in de regio van 125-250 Hz.	Presence - overal in het gebiedvan 3-6 kHz kunne het geluid meer aanwezig makent.	Darkness - het tegenovergestelde van brightness, een overall tekort aan hoog vanaf 10 kHz en hoger.
Puffy - ca. 250-500 Hz.	Sibilance - de "s" klanken van vovalen vaak te vinden tussen 7-10 kHz.	Muddiness - overmating laag en laag midden, woofy en puffy gecombineerd. (modderig)
Warm - vaak gevonden tussen 200-400 Hz.	Zizz - een plezierig scherp hoog en brightness, tussen 10-12 kHz.	Thinness - het tegenovergestelde van muddiness, een algemeen ontbreken van laag en laag midden frequenties.
Boxy - meestal gevonden tussen 500 hz and 1 kHz.	Glass - erg licht maar merkbaar brilliance ca. 12-15 kHz.	Openness - De kwaliteit van voldoende aan hoog en laag.
Onthoud dat equalization behoorlijk subjectief is en volledig afhangt van elk individueel gitaargeluid waarmee wordt gewerkt. Daarom kan hoogst zelden gezegd worden schroef op of draai terug "x" frequentie met "x" dB's en pas dat toe op elke patch op generieke (of specifieke) wijze.

Equalization is een fundamentele vaardigheid welke men kan trachten te beheersen